Provincie Utrecht wil energiecoöperaties helpen bij de transitie naar volwaardige energiegemeenschappen. In het kader van de motie ‘Bekend en geliefd: Energiecoöperaties van ons allemaal’ heeft de provincie WarmteLokaal gevraagd om een praktisch kader te ontwikkelen voor coöperaties die energie willen delen en een grotere rol willen spelen in de lokale energietransitie.
Energiecoöperaties zijn al jaren actief in het opwekken van duurzame energie, maar niet altijd in het lokaal delen van energie tussen leden. De nieuwe Energiewet biedt hiervoor meer mogelijkheden en het concept van energiegemeenschappen wordt steeds belangrijker in Europees en nationaal beleid.
WarmteLokaal heeft samen met Energie van Utrecht een praktische handleiding ontwikkeld om coöperaties stap voor stap te helpen bij deze transitie. De handleiding bevat niet alleen een juridische en technische analyse, maar biedt vooral een hands-on aanpak, met onder andere een speciaal ontwikkeld Energie Canvas als strategisch instrument.
De gids combineert theorie en praktijk. We analyseren bestaande energiegemeenschappen in binnen- en buitenland en vertalen deze inzichten naar een toepasbaar stappenplan voor Utrechtse initiatieven.
Kernelementen van de aanpak:
• Juridische en beleidsmatige context: Welke wetgeving is relevant en wat verandert er met de nieuwe Energiewet?
• Strategische bouwstenen: Welke aspecten zijn cruciaal voor een energiegemeenschap?
• Het Energie Canvas: Een praktisch model dat coöperaties helpt bij het formuleren en operationaliseren van hun strategie.
• Concrete voorbeelden: Lessen uit pilots zoals Agem Streekenergie, Deltawind en Eemnes Energie.
• Ondersteuning bij implementatie: Wat zijn de eerste stappen en hoe pak je dit aan?
Een kernonderdeel van de aanpak is het Energy Canvas dat WarmteLokaal heeft ontwikkeld. Dit model helpt energiecoöperaties om hun transitie gericht te plannen en te bepalen welke bouwstenen er nog ontbreken.
Het Energy Canvas bestaat uit zes bouwstenen:
1. Strategie & Oriëntatie – Wat is de visie en het doel van de energiecommunity?
2. Community & Leden – Hoe trek je leden en zorg je voor actieve deelname?
3. Energiesysteem – Welke opwekkings- en opslagopties zijn nodig?
4. Energiedeling & Organisatie – Hoe regel je de administratie en onderlinge afspraken?
5. Professionalisering – Hoe zorg je voor een stabiele organisatie en samenwerkingen?
6. Financiële structuur – Wat zijn de inkomstenbronnen en kostenmodellen?
Dit canvas helpt energiecoöperaties om stap voor stap na te denken over hun rol en kansen, zonder dat ze meteen volledig operationeel hoeven te zijn als energiecommunity.
Met de ontwikkeling van deze gids en het Energy Canvas biedt WarmteLokaal energiecoöperaties een praktische routekaart naar energiegemeenschappen. Dit helpt hen niet alleen om nieuwe wetgevende mogelijkheden te benutten, maar ook om de lokale acceptatie en betrokkenheid te vergroten.
De gids wordt door de provincie gebruikt als handleiding voor coöperaties en er zijn plannen om trainingen en workshops te organiseren om coöperaties te helpen bij de implementatie. Wilt u meer weten over de workshops die we al hebben ontwikkeld voor energiecoöperaties? Vul dan ons contactformulier in.